АСТ (аспартатаминотрансфераза, AST, SGOT)
АСТ — бауыр, жүрек, бұлшық ет жасушаларында және өзге тіндерде болатын фермент.
АСТ-тың жоғарылауы осы мүшелер жасушаларының зақымдануын көрсетеді, сол себепті АСТ жиі АЛТ-пен бірге бағаланады.
АСТ талдауы мыналар үшін пайдаланылады:
- Бауыр ауруларын диагностикалау
- Жүрек бұлшық еті жағдайын бағалау (дәрігердің тағайындауы бойынша)
- Бұлшық ет зақымдануын анықтау
- Ем динамикасын бақылау
АСТ неге жоғарылауы мүмкін:
- Бауыр аурулары (гепатиттер, цирроз, токсикалық зақымданулар)
- Жүрек бұлшық еті зақымдануы (инфаркт/миокардит — дәрігердің тағайындауы бойынша)
- Бұлшық ет жарақаттары/қарқынды жүктеме
- Қабыну процестері
Биоматериал: Вена қаны
- Аш қарынға 8–12 сағат;
- су ішуге болады;
- алкоголь/майлыны 24 сағ. болдырмау;
- 30 минут темекі шекпеу
Дәрі-дәрмек: қабылдайтын препараттар туралы хабарлау
Тағайындалады:
- Оң жақ қабырға астындағы ауырсыну/ауырлық
- Гепатитке күдік болса
- Сарғаю кезінде
- Әлсіздік, интоксикация
- Кеуде аймағындағы ауырсыну (дәрігердің тағайындауы бойынша)
- Бұлшық ет зақымдануына күдік
- Бауырға әсер ететін дәрілерді бақылауда
⚠️ Маңызды: бауырды бағалау үшін АСТ міндетті түрде АЛТ-пен бірге қарастырылады. Де Ритис коэффициенті (АСТ/АЛТ) жиі пайдаланылады.
Норма — тіндердің айқын зақымдануы жоқ.
Жоғарылауы — бауыр/жүрек/бұлшық ет жасушаларының зақымдануы.
⚠️ Ауытқулар болса, шағымдарға байланысты терапевт/гастроэнтерологқа бару ұсынылады.
